Wszystko zaczęło się od zimowego spaceru. Wiecie, takiego, kiedy wychodzi się z domu tylko po to, żeby przewietrzyć głowę, a wraca się z aparatem pełnym zdjęć i głową pełną pomysłów. Szukałam inspiracji w naturze i zachwyciłam się czymś z pozoru banalnym – szronem na gałązkach.

Te drobne kryształki lodu, które tak pięknie odbijały światło, wyglądały magicznie. To był ten moment „aha!”, który tak lubię w pracy fotografa. Postanowiłam, że muszę przenieść ten klimat do studia. Do projektu wybrałam moje jesienne skarby – pigwy i jabłka, które sama zerwałam jesienią w ekologicznym sadzie. Czekały w spiżarni na swój moment chwały i właśnie nadszedł. Do towarzystwa dobrałam też mandarynki z listkami i miechunkę, żeby przełamać kolorystykę pomarańczem.

Wydawało się to proste, prawda? Wrzucam owoce do zamrażarki, wyjmuję i gotowe. 

Rzeczywistość szybko zweryfikowała moje plany.

Dlaczego zamrażarka nie wystarczy?

Mój pierwszy odruch był naturalny: włożyłam owoce do zamrażarki, czekając na efekt wow. Wyciągnęłam je i… nic. Owoce były zimne, ale wyglądały zwyczajnie. Dlaczego? To wina systemu „No Frost” w nowoczesnych zamrażarkach. Ich zadaniem jest osuszanie powietrza, więc owoce po prostu wyschły z wierzchu, zamiast pokryć się lodem. Musiałam więc „oszukać” system.

Metoda 1: Szron na owocach (jabłka i pigwa kontra mandarynki)

Tutaj spotkała mnie niespodzianka. O ile moje sadownicze jabłka i pigwy chętnie współpracowały z mrozem, o tyle mandarynki okazały się kapryśnymi modelkami.

Proces, który zadziałał na jabłka i pigwy:

1. Baza: Spryskałam owoce wodą z atomizera, tak aby osiadły na nich spore krople.
2. Mrożenie: Wstawiłam owoce do zamrażarki na 30 minut.
3. Warstwy: Wyjęłam je, ponownie spryskałam wodą i znów zamroziłam. To buduje teksturę lodu.
4. Finałowy szlif: Gdy wyciągałam owoce z zamrażarki tuż przed zdjęciem, robiłam nad nimi mgiełkę z atomizera lub delikatnie na nie chuchałam z bliska. Zimny owoc w kontakcie z wilgocią z oddechu natychmiast łapie dodatkową, białą warstwę szronu.

Efekt na samej skórce owocu był świetny!

Dlaczego mandarynka się „buntuje”? 

Jabłka i pigwy, które mają dużą masę, działają jak akumulator chłodu – raz zmrożone, długo trzymają niską temperaturę. Dodatkowo mają porowatą strukturę, która „łapie” wilgoć, działając jak idealne podłoże dla kryształków lodu.

Z kolei skórka cytrusów jest pełna olejków eterycznych i silnie odpycha wodę (jest hydrofobowa). Woda na niej nie zamarza równomiernie, tylko zbija się w duże krople, które odpadają. Szron na mandarynkach wyglądał mało spektakularnie.

Ratunek: W przypadku mandarynek i delikatnej miechunki, musiałam wspomóc naturę. Tutaj posiłkowałam się drobnym, białym cukrem, którym oprószyłam nie tylko listki, ale i same owoce. Dzięki temu uzyskałam efekt zmrożonej skórki, którego zamrażarka nie chciała mi dać.

Metoda 2: Liście, czyli walka z czasem

Wymarzyłam sobie szron na zielonych listkach przy owocach, ale woda kompletnie się tu nie sprawdziła. O ile gruba pigwa trzyma zimno długo, o tyle cienki listek ogrzewa się do temperatury otoczenia w ciągu kilku sekund po wyjęciu z zamrażarki. Zanim zdążyłam nacisnąć spust migawki, szron na liściu zamieniał się z powrotem w wodę albo wyparowywał. Dodatkowo, liście mają często woskową powłokę, przez co woda po prostu po nich spływała.

Musiałam sięgnąć po stylizacyjne „oszustwo”. Zastosowałam metodę na cukier.

Dlaczego cukier?

Skoro robimy zdjęcia makro i zależy nam na widocznych strukturach, cukier jest idealny. Prawdziwy szron na liściu często wygląda na zdjęciu płasko i po prostu biało. Cukier imituje duże kryształy lodu, które pięknie odbijają światło studyjne.

Czego potrzebujesz?

• Spoiwo: Bardzo rzadki syrop cukrowy (przepis poniżej) lub lekko roztrzepane białko jaja. Musi to być coś lepkiego – sama woda spłynie.
• Posypka: Drobny biały cukier (kryształ, nie puder!) lub sól. Cukier wygląda jak świeży śnieg, sól jak zmrożony lód.

Przepis na rzadki syrop cukrowy (Ratio 1:2)

Wystarczy nam proporcja 1 część cukru na 2 części wody.

• 50 ml wrzącej wody
• 25 g cukru (około 2 płaskie łyżki stołowe)

Przygotowanie: Wsyp cukier do szklanki, zalej wrzątkiem i mieszaj energicznie, aż płyn będzie przejrzysty. Odstaw do całkowitego wystygnięcia. Nie nakładaj ciepłego syropu na liść, bo zwiędnie, a jeśli dotknie zimnego owocu, to rozpuści Twój naturalny szron. Syrop musi mieć temperaturę pokojową.

Metoda 3: Sprężone powietrze

Na koniec mam dla Was jeszcze jeden trik, jeśli bardzo chcecie uniknąć „cukrowych oszustw” i zostać przy samej fizyce, a macie refleks rewolwerowca.

Wykorzystałam sprężone powietrze w puszce (takie do czyszczenia klawiatur).

1. Wyjmij pigwę z zamrażarki.
2. Odwróć puszkę z powietrzem do góry nogami (bardzo ważne!).
3. Psiknij na liść.
4. Z puszki wyleci lodowaty gaz (uwaga, jest niesamowicie zimny!), który natychmiast zamrozi wilgoć na liściu, tworząc grubą warstwę białego szronu w ułamku sekundy.

Wady: Efekt utrzymuje się bardzo krótko, więc to metoda „psikasz i strzelasz zdjęcie”. 

Kulisy ujęcia

Na koniec kilka słów o tym, jak zbudowałam tę scenę, bo diabeł tkwi w szczegółach.

• Tło i „śnieg”: Wybrałam proste, białe tło. Aby uzyskać efekt rozsypanego śniegu, rozsypałam na nim ten sam drobny cukier, którego użyłam do stylizacji owoców. Testowałam wcześniej sztuczny śnieg z Pepco, ale efekt był bardzo plastikowy i nienaturalny. Cukier ma strukturę krystaliczną, identyczną jak zmrożony śnieg.

• Oświetlenie: To klucz do sukcesu przy szronie! Zdjęcia robiłam przy użyciu lampy błyskowej, ale spokojnie możecie wykorzystać światło dzienne z okna.
  • Ustawienie: Światło ustawiłam od tyłu po skosie (światło kontrowe/tylne).
  • Cel: Tylko światło padające zza obiektu (kontra) podświetli kryształki cukru i lodu, sprawiając, że będą się iskrzyć. Gdybyście oświetlili owoce „płasko” z przodu, szron wyglądałby jak biały pył, tracąc całą magię.

 

Eksperymenty z mrozem w studiu to świetna zabawa i sposób na przełamanie rutyny. Mam nadzieję, że ten poradnik zachęci Was do stworzenia własnych, zimowych kadrów – nawet jeśli za oknem akurat nie ma śniegu.

Dajcie znać w komentarzach, czy próbowaliście już mrozić swoje stylizacje!